Ο φόρος κληρονομιάς στην Ελλάδα δεν είναι πάντα θέμα του ύψους της φορολογίας, αλλά συχνά της χρονικής διαχείρισης.
Καθώς η εφορία δεν εξετάζει την ορθότητα ενός φόρου αλλά μόνο την εμπρόθεσμη υποβολή των προσφυγών, χιλιάδες φορολογούμενοι βρίσκονται αντιμέτωποι με οριστικούς καταλογισμούς. Μια πρόσφατη υπόθεση στη Θράκη αναδεικνύει το ζήτημα με χαρακτηριστικό τρόπο. Ένας κληρονόμος υπέβαλε δήλωση φόρου κληρονομιάς για ακίνητη περιουσία που αποκτήθηκε μετά το θάνατο συγγενικού του προσώπου τον Δεκέμβριο του 2024.
Η εφορία καταλόγισε φόρο 5.617,19 ευρώ, βασισμένο σε λάθος χαρακτηρισμό της ακίνητης περιουσίας, καθώς είχε φορολογηθεί ως επαγγελματικός χώρος αντί για γεωργικό κτίσμα. Το τυπικό και καθοριστικό λάθος όμως βρισκόταν αλλού: η πράξη της εφορίας αναρτήθηκε στο myAADE στις 18 Ιουνίου 2025, με την προθεσμία προσφυγής να ολοκληρώνεται στις 29 Ιουλίου 2025. Η προσφυγή που υποβλήθηκε τον Σεπτέμβριο απορρίφθηκε ως απαράδεκτη. Σε πρακτικό επίπεδο, μόλις αναρτηθεί ο φόρος στο myAADE, αρχίζει να τρέχει ένας «σιωπηλός χρονομετρητής».
Η τήρηση της προθεσμίας είναι κρίσιμη, καθώς μετά την πάροδό της, ο φόρος καθίσταται οριστικός, ανεξαρτήτως αν στηρίζεται σε εσφαλμένο χαρακτηρισμό ή αποτίμηση ακινήτου. Ο φόρος κληρονομιάς καταβάλλεται σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις, ή με έκπτωση 5% σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης μέσα στην προθεσμία της πρώτης δόσης. Η νομοθεσία παρέχει απαλλαγές που συχνά παραμένουν ανεκμετάλλευτες. Δεν επιβάλλεται φόρος σε περιουσία έως 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο για συζύγους, μέρη συμφώνου συμβίωσης ή ανήλικα τέκνα, υπό όρους. Παρέχεται επίσης απαλλαγή για κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς που περιέρχονται αυτοδίκαια στους επιζώντες συνδικαιούχους, για πρώτη κατοικία που αποκτάται αιτία θανάτου και για κινητή περιουσία στην αλλοδαπή, αρκεί ο Έλληνας κληρονόμος να ήταν εγκατεστημένος στο εξωτερικό για δέκα συναπτά έτη.
