13/04/2021

Κορoνοϊός: Μάχη και τον Απρίλιο, ανάσα από Μάιο

Μάχη με τον χρόνο για την έναρξη της επιδημιολογικής αποκλιμάκωσης δίνει η χώρα ενώ αναπροσαρμόστηκαν ελαφρώς τα περιοριστικά μέτρα του ωραρίου κυκλοφορίας, ώστε οι πολίτες να έχουν τη δυνατότητα δραστηριοτήτων σε εξωτερικούς χώρους, και του ανοίγματος κομμωτηρίων.

Οι επιστήμονες έβαλαν φρένο στα σενάρια ελεύθερης διαδημοτικής μετακίνησης, καθώς η επιδημία βρίσκεται σε πολύ κρίσιμη καμπή. Οπως φαίνεται και ο Απρίλιος θα «φύγει» με τους επιδημιολογικούς δείκτες σε υψηλό επίπεδο. Οι επιστήμονες προβλέπουν δίμηνο μάχης, με την ουσιαστική ανάσα να έρχεται τον Μάιο. Εκείνο που μοιάζει σίγουρο είναι ότι ο Απρίλιος είναι ο τελευταίος πολύ δύσκολος μήνας μιας και η ώθηση που θα δοθεί στους εμβολιασμούς και η νέα στρατηγική αυξημένου τέστινγκ θα βοηθήσουν στη διαχείριση της πανδημίας.

«Θέλουμε να δούμε την επόμενη εβδομάδα σταθεροποίηση στον δείκτη θετικότητας», αναφέρει στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής ο καθηγητής Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, Θεοκλής Ζαούτης, εξηγώντας, βέβαια, ότι μένει να φανεί στην επιδημία η επίδραση του τριημέρου της Καθαράς Δευτέρας όταν παρατηρήθηκαν φαινόμενα έντονου συνωστισμού σε πάρτι ή διοργανώσεις καρναβαλιού.

Καλό/κακό σενάριο

Το καλό σενάριο, όπως αποτυπώθηκε και στην κρίσιμη συνεδρίαση της περασμένης Παρασκευής, είναι να φανεί σταθεροποίηση την επόμενη εβδομάδα, με έναρξη της αποκλιμάκωσης από τα μέσα Απριλίου. Το κακό σενάριο προβλέπει αποκλιμάκωση τον Μάιο, κάτι που σημαίνει ακόμη μεγαλύτερη παράταση των περιοριστικών μέτρων. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι επιστήμονες δυσκολεύονται να εκτιμήσουν το χρονικό σημείο της κορύφωσης, ώστε να μπορούν να προβλέψουν πότε θα έρθει η ύφεση. Η Αττική, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται παραπάνω από ένα μήνα σε σκληρό lockdown (από τις 11/2), συνεχίζει να συγκεντρώνει πολύ υψηλό επιδημιολογικό φορτίο. Οι καθηγητές Βάνα Παπαευαγγέλου και Γκίκας Μαγιορκίνης άφησαν, ωστόσο, την περασμένη Παρασκευή μια μικρή «αχτίδα» για πιθανή σταθεροποίηση.

Στην κρίσιμη συνεδρίαση της Επιτροπής την Παρασκευή και παρά την κυβερνητική πρόταση για άρση των περιορισμών στη χρήση του κωδικού «6» των sms, οι επιστήμονες ομόφωνα εισηγήθηκαν ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για τη συγκεκριμένη χαλάρωση του μέτρου, καθώς είναι γνωστό ότι γίνεται κατάχρηση στον συγκεκριμένο κωδικό και χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για ποικιλία άλλων δραστηριοτήτων.

Οι «βαλβίδες εκτόνωσης» της κοινωνίας δίνονται σε αυτή τη φάση με χαλάρωση του επιτρεπόμενου ωραρίου μετακίνησης που μετατέθηκε έως τις 9 το βράδυ για όλη τη χώρα, με το άνοιγμα αρχαιολογικών χώρων, κομμωτηρίων και κέντρων περιποίησης άκρων. «Εχουμε μια πολύ δύσκολη εξίσωση. Εναν κόσμο που έχει πραγματικά κουραστεί, αν και οι περισσότεροι τηρούν τα μέτρα, κάτι που έρχεται να συνδεθεί με έναν μεταλλαγμένο ιό», εξηγεί ο κ. Ζαούτης. Η εξαιρετικά κρίσιμη επιδημιολογική κατάσταση τη δεδομένη χρονική στιγμή, πάντως, δεν επιτρέπει κατά τους ειδικούς μακροπρόθεσμες προβλέψεις, για αυτό και δεν εισηγήθηκαν ούτε ήταν σε θέση να συζητήσουν τίποτα περισσότερο όσον αφορά σε άλλους τομείς της οικονομίας και ειδικά στο λιανεμπόριο, για το οποίο προωθείται επανεκκίνηση κάπου μέσα στον Απρίλιο. Αυτό είναι κάτι που θα αξιολογηθεί την επόμενη εβδομάδα.

Μεταλλάξεις

Τα μεταλλαγμένα στελέχη του ιού ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για την ανεξέλεγκτη πορεία του τρίτου επιδημικού κύματος. Η μεγαλύτερη μεταδοτικότητα των μεταλλάξεων εξηγείται από τους ειδικούς καθώς ο ιός έχει μεγαλύτερη χημική συγγένεια με τον υποδοχέα στον ανθρώπινο οργανισμό και έτσι εάν κάποιος είναι κοντά με άλλον, χωρίς να τηρεί απόσταση, έχει κατά περίπου 20% μεγαλύτερη πιθανότητα να κολλήσει. Δηλαδή, σε ένα περιβάλλον όπου θα κολλούσαν 100 άτομα, με τα μεταλλαγμένα στελέχη θα κολλήσουν 120. Τα μέτρα, βέβαια, ατομικής προστασίας προστατεύουν το ίδιο εφόσον τηρούνται σωστά.

Ολη αυτή η αυξητική τάση των κρουσμάτων οδηγεί σε πραγματικά ασφυκτική κατάσταση τα νοσοκομεία, ειδικά της Αττικής. Ακόμη και περισσότερες από 700 κλίνες εκτιμάται ότι θα καλυφθούν από διασωληνωμένους. Εως την Παρασκευή οι διασωληνωμένοι ανέρχονταν σε 649 ενώ η επιβάρυνση των ΜΕΘ την εβδομάδα που πέρασε συγκριτικά με την αμέσως προηγούμενη αυξήθηκε κατά 20%, με τις νέες εισαγωγές να ανέρχονται σε 500 την ημέρα.

Ενδεικτικό της πίεσης που δέχονται τα νοσηλευτικά ιδρύματα είναι ότι από τη Δευτέρα έως και την Πέμπτη πραγματοποιήθηκαν 2.001 νέες εισαγωγές, οι 1.073 εκ των οποίων στην 1η και 2η Υγειονομική Περιφέρεια, δηλαδή στην Αττική. Η αποσυμφόρηση των νοσοκομείων χρειάζεται ένα μήνα εάν κάπως… μαγικά μειωνόταν σήμερα η διασπορά, όπως είπε η κ. Παπαεαυγγέλου την Παρασκευή. Γίνεται, έτσι, κατανοητό πόσο χρόνο χρειάζεται από τη στιγμή που η αυξητική τάση των κρουσμάτων θα συνεχίσει. Οι δυνάμεις του ΕΣΥ έχουν σχεδόν εξαντληθεί και δεν αποκλείονται τις επόμενες εβδομάδες, εάν δεν ελεγχθεί η κατάσταση, ακόμη και ακραία μέτρα, όπως νοσοκομεία εκστρατείας σε μεγάλους ανοιχτούς χώρους.

Τι είναι το self-testing και πώς γίνεται

Στην έγκαιρη ανίχνευση θετικών κρουσμάτων και στην απομόνωσή τους στοχεύει η νέα στρατηγική για το τέστινγκ που ξεκινά από τα τέλη Μαρτίου. Οι επιστήμονες τον τελευταίο καιρό συζητούν έντονα την επέκταση των τεστ και την έναρξη του self-testing και στη χώρα μας με τεστ που θα παίρνουν οι πολίτες από το φαρμακείο και θα το κάνουν σπίτι τους. Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε την Παρασκευή ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Ακης Σκέρτσος, οι Ελληνες πολίτες θα έχουν δικαίωμα σε ένα δωρεάν τεστ την εβδομάδα.

Τη δυνατότητα χρήσης ταχέων τεστ αντιγόνου για αυτοδιαγνωστικούς σκοπούς σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης επεσήμανε σε πρόσφατη έκθεσή του το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Λοιμώξεων (ECDC). Oπως αναφέρει, οι αυτοδιαγνωστικοί έλεγχοι μπορούν να προσφέρουν πλεονεκτήματα όταν χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά σε μοριακούς ελέγχους ή rapid tests που γίνονται από επαγγελματίες. «Μπορούν να βελτιώσουν την προσβασιμότητα στις δοκιμές. Επιτρέπουν στα άτομα να αποκτήσουν το αποτέλεσμα πολύ γρήγορα, κάτι που θα μπορούσε να υποστηρίξει την έγκαιρη ανίχνευση μολυσματικών περιπτώσεων και να μειώσει την περαιτέρω μετάδοση της κοινότητας».

Το self-testing απαιτεί από ένα άτομο να συλλέξει ένα δείγμα από τη μύτη ή τον λαιμό του (μπορεί να είναι ένα επίχρισμα μύτης, σάλιο ή συνδυασμός όλων), να πραγματοποιήσει τη δοκιμή και να ερμηνεύσει τα αποτελέσματα, τα οποία θα βγαίνουν σε λίγο χρόνο, σύμφωνα με τις οδηγίες που παρέχονται. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακόμη τέτοια τεστ, ωστόσο αναμένεται η προμήθειά τους.

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου της Κυριακής